အခွန်ေဆာင်ရင် လိုအပ်မဲ့ ေဖာင်နဲ့ တွက်ချက်ပံု အတိုချုပ်ကို ေရးခဲ့ြပီးမို့၊ အခွန်ေဆာင်ရင် အခွန် ေဆာင်ေငွ ေလျာ့နည်း ေစနိုင်မဲ့ အသံုးစားရိတ်များ အေြကာင်းကို
ေရးလိုပါတယ်။ အသံုးစားရိတ်များ စာရင်းကို မသွားခင် ဝင်ေငွ Income ကို၊ အဓိပ္ပါယ် သတ်မှတ်ပံု အကျဉ်းကို အရင်ေဖာ်ြပ လိုက်ပါရေစ။
အစိုးရကေန တိတိကျကျ ဒါကေတာ့ြဖင့် ဝင်ေငွ မဟုတ်ဘူးလို့ မသတ်မှတ်သ၍ ရရှိလာသမှျ ဝင်ေငွအားလံုးကိုု ဝင်ေငွလို့ သတ်မှတ်ရမှာ ြဖစ်ပါတယ်။ အြကမ်းဖျဉ်း အားြဖင့် --- Active Income အလုပ်လုပ်လို့ ဝင်တဲ့ လစာ၊ လုပ်ခနဲ့ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းမှ ဝင်တဲ့ေငွ (Salary, wages and self employed) Portfolio ေငွေြကး ေဈးကွက်မှာ ရင်းနှီးြမုတ်နှံြခင်းြဖင့် ရရှိလာတဲ့ အတိုးေငွ၊ ဘဏ်မှာ စုေဆာင်းြခင်းြဖင့် ရရှိတဲ့ အတိုးေငွ၊ အြမတ်အစွန်းများ (Dividends and interest) Passive Income အိမ်ဝယ် အိမ်ေရာင်း၊ အိမ်ငှား၊ လုပ်ရာမှ ရရှိလာတဲ့ ဝင်ေငွနဲ့ ကိုယ့်မိတ်ေဆွနဲ့ စပ်တူ လုပ်ကိုင်ရာမှ ဝင်တဲ့ ဝင်ေငွ (Rental Real estate and limited partnership) Non-cash items ဥပမာ၊ ကား၊ အိမ်၊ ကွန်ြပူတာ အစရှိသြဖင့် လက်ခံရရှိတဲ့ ပစ္စည်းများ (ရရှိတဲ့ပစ္စည်းကို ကာလတန်ဘိုး ေပါက်ေဈးနဲ့ သတ်မှတ်ြပီး ဝင်ေငွအြဖစ် သတ်မှတ်ပါတယ်) ၎င်းတို့ကို ဝင်ေငွရရှိရာ ေနရာများအြဖစ် သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။
Itemized Deductions ဝင်ေငွမှြဖစ်ေစ၊ ဝယ်ယူ သံုးစွဲရာမှြဖစ်ေစ ေပးေဆာင်ရတဲ့ ေပးေဆာင်ထားတဲ့ အခွန်ေငွ မှန်သမှျကို အခွန်ေဆာင်တဲ့အခါ အခွန်ေဆာင်ေငွ ေလျာ့နည်းေအာင် ထည့်သွင်းနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ။ ။ ြပည်နယ်၊ ြမို ့နယ်၊ ရပ်ကွက်တို့ကို ေပးေဆာင်ထားတဲ့ အခွန်ေငွ (State and local) အိမ်ခွန်ေငွ (Real property taxes) ၊ ကိုယ်ပိုင် ပိုင်ဆိုင်မှုအခွန်ေငွ (Personal property taxes) ၊ အိမ်ဝယ်ရန် ေချးယူထားတဲ့ ေငွအတွက် ေပးရတဲ့ အတိုးေငွ (Mortgage interest) ၊ ခွျင်းချက်အေနနဲ့ ထုတ်ယူလို့ မရတဲ့ အခွန်ေငွ (Nondeductible taxes) ေတွလည်း ရှိပါတယ်။ ဥပမာ။ ။ လူမှုဖူလုံေရးအတွက် ေပးေဆာင်ထားတဲ့ အခွန်ေငွ (Social Security taxes) အေမရိကန်ြပည်တွင်းကို သွင်းယူလာတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် ေပးေဆာင်ရတဲ့ အခွန်ေငွ (Excise taxes) ကိုုေတာ့ အခွန်ေဆာင်ေငွ ေလျာ့နည်းဖို့ အတွက်ထည့်သွင်းလို့ မရပါဘူး။
Medical expenses ကိုယ်အပါအဝင် ကိုယ့်မိသားစုဝင် အားလံုးနဲ့ ကိုယ့်အေပါ် မှီခိုတဲ့သူများ အားလံုးရဲ့ ေဆးကုသမှု၊ ကုန်ကျမှု (မျက်လံုး၊ သွားနဲ့ အြခားေသာ ကျန်းမာေရးဆိုင်ရာ ကုန်ကျမှု) Medical insurance premiums ေဆးကုသခွင့်လက်မှတ် Health insurance အတွက် ေပးေဆာင်ရတဲ့ ကုန်ကျစားရိတ်၊ Long term care insurance premiums၊ ေရရှည် ကျန်းမာေရး ေစာင့်ေရှာက် ကုသမှုအတွက် ေပးေဆာင်ရတဲ့ ကုန်ကျေငွ၊ Qualified mortgage interest and points အိ်မ်ေချးေငွအတွက် ေပးေဆာင်ရတဲ့ အတိုးေငွ၊ Investment interest ရင်းနှီးြမှုတ်နှံမှု ေချးယူေငွတွက် ကုန်ကျတဲ့ အတိုးေငွ၊ Education loan interest (Up to $ 2,500 per year)၊ ေကျာင်းတက်ဖို့ အတွက် ေချးယူထားတဲ့ေငွ ( ေချးယူေငွကို ေကျာင်းဖိုး စာအုပ်ဖိုးနဲ့ ေကျာင်းအသံုုး စားရိတ်အတွက်ပဲ သံုးးစွဲရမှာြဖစ်ြပီး ေနစားရိတ်ကိုု ထည့်သွင်းလို့ မရပါ )
အလှူေငွ ( ြဖတ်ပိုင်း မပါပဲနဲ့ဆို ေဒါ်လာ၂၅၀ အထိ ထည့်သွင်းနိုင်မှာ ြဖစ်ြပီး၊ ၂၅၀ေဒါ်လာ် အထက်ဆို ြဖတ်ပိုုင်း ရှိရမှာ ြဖစ်ပါတယ်။ အလှူေငွအားလံုးကို အစိုးရက တရားဝင် အသိအမှတ် ြပုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို လှူဒါန်းဖို့ လိုပါတယ် )
သဘာဝ အန္တရာယ်ေြကာင့် ပျက်ဆီးဆံုုးရံှုးတဲ့ ဆံုုးရံှုးမှုများနဲ့ ရဲ အေထာက်အထားပါရှိတဲ့ ပစ္စည်း ေပျာက်ဆံုုးတဲ့ေငွ။
အလုပ်သမားသမဂ္ဂကို ေပးေဆာင်တဲ့ေငွ (Union dues)၊ အနိုင်ရတဲ့ေငွနဲ့ ညီမှျတဲ့ ေလာင်းကစား ရံှုးေငွ၊ အခွန်ေဆာင်ဖို့ အတွက် ကုန်ကျေငွ (Tax preparation fees)၊ ရင်းနှီးြမှုတ်နှံမှု အတွက် ကုန်ကျေငွ (Investment expenses)၊ အလုပ်ရှာတဲ့ အတွက် ကုန်ကျေငွ။
Moving Expenses အလုပ်တေနရာမှ အြခားတေနရာသို့ ေြပာင်းေရွှ့လုပ်ေဆာင်တဲ့ အတွက် ကုန်ကျေငွ (အလုပ် ေနရာသစ်မှာ အနည်းဆံုုး ၃၉ ပတ် ေနထိုင် ရပါလိမ့်မယ်။)
ေဖာ်ြပခဲ့တာေတွ ကေတာ့ ေယဘုုယျ သေဘာဆန်ပါတယ်။ တကယ် တွက်မယ်ဆိုုရင် ကိုုယ့်ရဲ့ဝင်ေငွေပါ် မူတည်ြပီး အေသးစိတ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ေနရာမှာ အေသးစိတ် ရပါလိမ့်မယ်။
အေမရိကန်ေရာက် ြမန်မာ အလုပ်သမားများ Adjusted Gross Income (AGI) ၃၅၀၀၀ သာ ဝင်ေငွရှိမဲ့ သူများ အေနနဲ့ေတာ့ ြဖတ်ပိုင်းေတွစုြပီး အေသးစိတ်ဖို့ မလိုပါဘူး။ အစိုးရက သတ်မှတ်ေပးထားတဲ့ Standard deduction ကိုသာသံုးဖို့ ့လိုပါတယ်။ အဲဒီသူများအတွက် Deductions ထက် Credit ကပိုြပီး အေရးြကီးပါတယ်။
အခွန်ရှင်းတမ်း ြပန်အမ်းေငွ ပိုက်ဆံ အများဆံုးြပန်ရနိုင်မဲ့ နည်းလမ်းေတွကေတာ့ အများစုက ကိုယ်ပိုင် စီးပွားေရးလုပ်ငန်း မရှိတဲ့အခါကျေတာ့ ထုတ်နုတ်စရာ ကုန်ကျစရိတ်။ အသံုးစရိတ်ေတွက မရှိဘူးမဟုတ်လား၊ ဒီေတာ့အစိုးရက ဝင်ေငွနည်းသူေတွကို ကူညီဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဖန်တီးထားတဲ့ Tax credit program ေတွကိုပဲ အားကိုး ရေတာ့မှာေပါ့။ တခုေတာ့ရှိတယ်။ မေမ့ဖို့ပါ၊ အခုနှစ်အတွင်းမှာ အလုပ်ြပုတ်လို့ အလုပ်ရှာြကတဲ့။ အလုပ်ရဖို့ အတွက် ေနရာေြပာင်းေရွှ့သူ ြမန်မာများဟာ။ အလုပ်ရှာေဖွစရိတ်။ ေြပာင်းေရွှ့စရိတ်ေတွ အတွက် ထည့်သွင်းလို့ ရတယ်ေနာ့၊ အေတာ်များများ ေဒါ်လာ၃၀၀၀ ေလာက်ကုန်ကျတယ်လို့ ြကားရတယ်၊ ဒီေငွေတွဟာ ြပန်ရမဲ့ေငွေတွ ကိုယ့်ေငွေတွ ြဖစ်တယ်ဆိုတာ မေမ့ပါနဲ့၊ သွား ကလိန်း (Claim) တဲ့အခါ လုပ်ေပးသူကို ေမးဖို့ ေြပာဖို့မေမ့ပါနဲ့။
ကေလး ၁ ေယာက်ကို ေငွ ၁၀၀၀ ြပန်ရပါမယ်၊ အိမ်ေထာင်ရှိြပီး အခွန် ခွဲေဆာင်သူ လင်မယားများ အများဆံုး ဝင်ေငွ ၅၅၀၀၀ အထိ သတ်မှတ်ချက် ထားပါတယ်၊ အဲဒီဝင်ေငွထက် ေကျာ်သွားမယ် ဆိုရင် ကေလးအတွက် ေငွမရပါဘူး၊ လူပျုိ (သို့မဟုတ်) အိမ်ေထာင်ဦးစီးရဲ့ ဝင်ေငွ ၇၅၀၀၀အထိ သတ်မှတ်ပါတယ်၊
တချုိ့ ြမန်မာ အလုပ်သမား များဟာ မိန်းမေရာ ေယာကျ်ားပါ အလုပ်သွားတဲ့အခါ ကေလးကို ကေလးထိန်း ေကျာင်းမှာ သွားထားရပါတယ်၊ ကုန်ကျတဲ့ ကေလးထိန်း စရိတ်ကို အစိုးရက ကိုယ့်ရဲ့ဝင်ေငွ အေပါ်မူတည်ြပီး အခုလို ြပန်ေပးပါတယ်၊ ဝင်ေငွ ၁၅၀၀၀ ေအာက်ရှိတဲ့ (လူပျုိ။ အိမ်ေထာင်သည် မခွဲပါ) သူအားလံုး။ အများဆံုး ကေလး ၁ ေယာက်ကို ၃၀၀၀ နဲ့ ၂ေယာက်က အထက်ကို ၆၀၀၀အထိ ြပန်ရမှာြဖစ်ပါတယ်၊ ဝင်ေငွ ၁၅၀၀၀ ေကျာ်သူ များကိုေတာ့ ေအာက်က Table မှာေဖာ်ြပထားတဲ့ အတိုင်းြပန်ေပး ပါလိမ့်မယ်။
OVER BUT NOT OVER APPLICABLE %
$0 15, 000 35%
15000 17,000 34%
17,000 19,000 33%
19,000 21,000 32%
21,000 23,000 31%
23,000 25,000 30%
25,000 27,000 29%
27,000 29,000 28%
29,000 31,000 27%
31,000 33,000 26%
33,000 35,000 25%
35,000 37,000 24%
37,000 39,000 23%
39,000 41,000 22%
41,000 43,000 21%
43,000 No limit 20%
တချုိ့ ကေလးရှိသူများဟာ အချိန်ြပည့် ေကျာင်းသားများလည်း ြဖစ်တတ်ပါတယ်၊ သူတို့အတွက် အခုလို တွက်ချက်ပါတယ်၊ အချိန်ြပည့် ေကျာင်းတက်သူဟာ ဝင်ေငွ လံုးဝမရှိလို့ပဲ ြဖစ်ေစ။ ဝင်ေငွနည်းနည်းနဲ့ပဲ ြဖစ်ေစ။ ကေလးထိန်း စရိတ်ြပန်ရဖို့ အတွက် အနည်းဆံုး ၁လကို ၂၅၀ (ကေလး ၁ေယာက်အတွက်)၊ (၂ေယာက်ထက် အထက်အတွက်) ၅၀၀ ဝင်ေငွ ရှိရပါလိမ့်မယ်။
ဥပမာ။ ။ ကေလး ၁ေယာက်ရှိတဲ့အချိန်ြပည့် ေကျာင်းသားတဦးဟာ။ ကေလးထိန်း စရိတ် ၁နှစ်ကုိ ၄၀၀၀ ကုန်ကျြပီး။ ဝင်ေငွ ၂၄၀၀၀ ရှိတယ်ဆိုြကပါစို့၊ ြပန်ရမဲ့ေငွကို အခုလို တွက်ချက်နိုင်ပါတယ်။
ကေလးထိန်း ကုန်ကျစရိတ် ………………………………… ၄၀၀၀
ကေလး ၁ေယာက်အတွက် အြမင့်ဆံုး ြပန်ရမည့်ေငွ ……… ၃၀၀၀
ြပန်ရမဲ့ ရာခိုင်နှုန်း (အထက်ပါ ဇယားကိုြကည့်ပါ) x ၃၀%
……………………
ြပန်ရမဲ့ေငွ ၉၀၀ ြဖစ်ပါတယ်။
အထက်က ဥပမာမှာ ကုန်ကျစရိတ်က ၄၀၀၀ ြဖစ်ေပမဲ့။ ၄၀၀၀ကို မယူပါဘူး၊ ကေလး ၁ေယာက် အတွက် အြမင့်ဆံုး ြပန်ရမဲ့ေငွ ၃၀၀၀ ကိုသာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ေြမှာက်ြပီး ကေလးထိန်း ကုန်ကျစရိတ်ကို ြပန်ရမှာ ြဖစ်ပါတယ်၊ ကေလး ၂ေယာက် အထက်ဆိုရင် အြမင့်ဆံုး ြပန်ရမဲ့ေငွ (Credit) ၆၀၀၀ကို ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ေြမှာက်ပါ၊ ၁၈၀၀ ြပန်ရပါလိမ့်မယ်၊ ြပန်ရေငွ ပမာဏနဲ့ ရပံုေလးေတွ သိြပီဆိုရင် သူ့ရဲ့စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းများကိုလည်း သိဖို့ လိုပါလိမ့်ဦးမယ်။
ဥပမာ။ ဘယ်သူ့ကို မိမိရဲ့ကေလး အြဖစ်။ မှီခိုသူအြဖစ် ထည့်သွင်းနိုင်မလဲ ဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်များ ေပါ့၊ ြမန်မာ အများစုမှာ ေငွြပန်ရလို ေဇာနဲ့ စည်းကမ်းများကို မသိပဲ ကိုယ့်ကေလး သူများေပး claim သူများကေလး ကိုယ်ယူ claim လုပ်တဲ့အခါ အစိုးရနဲ့ ြပဿနာ တက်ရတတ်ြပီး Tax ဖိုင် claim ခွင့် ၄။ ၅။ ၆နှစ် အပိတ်ခံရသလို။ ြကီးေလးတဲ့၊ ဒါဏ်ေငွများလည်း အရိုက်ခံြကရတယ် မဟုတ်လား။ ဒီေတာ့ စည်းမျဉ်းေတွကို သိရင် ေရှာင်ြပီးကွင်းြပီး ေငွေတွ ြပန်ရနိုင်မယ်ေလ၊ ဒီသေဘာပါ။
မိမိရဲ့ကေလး အြဖစ်။ မှီခိုသူအြဖစ် မိမိရဲ့ နာမည်ေအာက်မှာ ထည့်သွင်းမယ်ဆိုရင် ---
ကေလးဟာ မိမိရဲ့ကေလး၊ မယားပါ၊ လင်ပါ၊ ေမွးစားကေလး၊ (သို့မဟုတ်) ကိုယ့်ရဲ့ ညီအကို ေမာင်နှမ တဝမ်းကွဲ၊ (သို ့မဟုတ်) တနည်းနည်းနဲ့ ေဆွမျုိးေတာ်စပ်သူ ြဖစ်ရပါမယ်။
ကေလးဟာ ကိုယ်နဲ့အတူ အခွန်ေဆာင်တဲ့ နှစ်ရဲ့ အနည်းဆံုး ၆လ အတူ ေနထိုင်မှုရှိရပါမယ်။
ကေလးဟာ အသက်၁၉နှစ် ေအာက်၊ သို့မဟုတ် အသက်၂၄နှစ် ေအာက်။ အချိန်ြပည့် ေကျာင်းသားြဖစ် ရပါမယ်၊
ကေလးဟာ သူ့ရဲ့ အိမ်ေထာင်နဲ့တွဲြပီး အခွန်ေဆာင်ထားြခင်း မရှိရဘူး။ ဆိုလိုတာက သူ့မိဘနှင့် အတူ Tax Claim ထားြခင်း မရှိရဖူး။
မှီခိုသူဟာ အေမရိကန်၊ ကေနဒါ၊ မက္ကဆီကို နိုင်ငံသား (သို့မဟုတ်) အေမရိကန်နိုင်ငံမှာ အြမဲတမ်း ေနထိုင်ခွင့် ရှိသူက ေမွးစားတဲ့ ကေလးြဖစ်ရပါမယ်။
ကိုယ့်ရဲ့ မှီခိုသူအြဖစ် ထည့်သွင်းမဲ့ ကေလး (သို့မဟုတ်) မှီခိုသူဟာ သူ့ရဲ့ စားဝတ်ေနေရး ကုန်ကျစရိတ်ရဲ့ တဝက်ကို သူ့ ဘာသာ ကုန်ကျတယ်ဆိုရင်၊ မှီခိုသူအြဖစ် မထည့်သွင်းနိုင်ပါဘူး။ မှတ်ချက်။ ။ ကေလးကို မှီခိုသူ အြဖစ်ထည့်သွင်းသူဟာ ကေလးရဲ့ မိဘအရင်း ြဖစ်မယ်ဆိုရင် Personal dependency exemption ၁ေယာက်ကို ၃၅၀၀ ကိုယ့်ရဲ့ ဝင်ေငွမှ ထုတ်နှုတ်ခွင့် ရှိမှာြဖစ်ပါတယ်။
အထက်က သတ်မှတ်ချက်နဲ့ မညီတဲ့ ကေလးအေနနဲ ့အခု ေဖာ်ြပမဲ့ သတ်မှတ်ချက်ေတွနဲ့ ညီညွတ်ေနမယ် ဆိုရင်၊ အခွန်ေဆာင်သူ အေနနဲ့ သူတို့ကို မှီခိုသူအြဖစ် ဆက်လက် ထည့်သွင်းနိုင်မှာ ြဖစ်ပါတယ်။
မှီခိုသူဟာ ကိုယ့်ရဲ့ကေလး။ ေဆွမျုိးြဖစ်စရာ မလိုပါဘူး၊ ကိုယ့်အိမ်မှာ ကိုယ်နဲ့အတူ ၆လ အထက်အတူ ေနြပီး၊ သူ့အတွက် ကိုယ်က ေထာက်ပံ့ေပးထားမယ် ဆိုယင် မှီခိုသူ အြဖစ်ထည့်သွင်း နိုင်ပါတယ်။
မှီခိုသူအြဖစ် ထည့်သွင်း ခံရမဲ့သူရဲ့ ၁နှစ်တာ ဝင်ေငွဟာ ၃၅၀၀ ထက်ေကျာ်လို့ မရပါဘူး၊
မှီခိုသူဟာ ကိုယ့်ကိုယူြပီး အခွန်ေဆာင်မဲ့သူရဲ့ ေထာက်ပံ့မှုကို တဝက်ေကျာ် လက်ခံရရှိဖို့ လိုပါတယ်။
မှီခိုသူဟာ တဦးဦးနဲ့့တွဲြပီး အခွန်ေဆာင်( Tax Claim )ထားြခင်း မရှိရဘူး၊
အေမရိကန် နိုင်ငံသား (သို့မဟုတ်) အေမရိကားမှာ တရားဝင် ေနထိုင်ခွင့်ရှိသူ ြဖစ်ရပါမယ်။
အခုလို စည်းကမ်းေတွကို သိထားြပီ ဆိုရင် အစိုးရဆီ မိမိေဆာင်ထားတဲ့ တနှစ်တာ အခွန်ေတာ်ေငွထဲက Tax Claim ြပီး ေငွများများ ြပန်လိုချင်တဲ့ ြမန်မာ အလုပ်သမားများ အဖို့ ဘာလုပ်ရမလဲ ဆိုတာ အနည်းငယ် မှန်းဆလို့ ြဖစ်လာပါ လိမ့်မယ်၊ အြခားသူရဲ့ ကေလးကို ယူြပီး Claim ချင်ရင် လိပ်စာေြပာင်းထားဖို့ လိုပါလိမ့်မယ်။ ကေလးက ေကျာင်းတက်တယ် ဆိုရင် ေကျာင်းကို ကိုယ့်လိပ်စာနဲ့ အပ်ထားဖို့ လိုပါလိမ့်မယ်၊ ဒီ၂ချက်ကို ြပင်ဆင် ထားမယ်ဆိုရင်ပဲ ကိုယ့်အတွက် လံုေလာက်ပါြပီ၊ ဒါမှ မဟုတ်ရင်ေတာ့ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ သံသယရှိမှု စစ်ေဆးြခင်းကို ခံရပါလိမ့်မယ်။
ေနာက်ထပ် ေငွရမဲ့ တေနရာကေတာ့ Earned Income Credit (EIC) လို့ေခါ်တဲ့။ ဝင်ေငွနည်းတဲ့ သူေတွကို အစိုးရက ကူညီတဲ့ ေငွပဲြဖစ်ပါတယ်။
- အလုပ်လုပ်ြပီး အလုပ်က ဝင်တ့ဲဝင်ေငွ ြဖစ်ရပါမယ်၊
- ကေလးမရိှတဲ့ သူအတွက် စုစုေပါင်း ၁နှစ်တာ ဝင်ေငွဟာ ၁၂ ၈၈၀ ေဒါ်လာ ေအာက်ြဖစ်ရပါမယ်၊
- အိမ်ေထာင်သည်၊ ကေလးမရှိရပါဖူး၊ အတူတွဲြပီး အခွန်ေဆာင်သူရဲ့ ဝင်ေငွဟာ ၁၅၈၈၀ ေအာက်သာ၊
- ကေလး ၁ဦး ရှိမယ်ဆို၊ ဝင်ေငွ ၃၈၆၄၆ ေဒါ်လာသာ ရှိရပါမယ်၊
- ကေလး ၁ဦး ထက်မက ရှိြပီး၊ အိမ်ေထာင်သည်နဲ့ အတူတွဲမယ်ဆိုရင် ၄၁၆၄၆ သာ၊
- ကေလးရဲ့ လူမှုဖူလံုေရး နံပါတ် ( Social Security Number ) ရှိရပါမယ်။
- အိမ်ေထာင်သည်၊ အတူမတွဲပဲ၊ ခွဲြပီး အခွန်ေဆာင်မယ် ဆိုရင် မရဘူး၊ တွဲြပီး ေဆာင်ရပါမယ်။
- အေမရိကန်နိုင်ငံသား (သို့မဟုတ်) တရားဝင် အြခားနိုင်ငံသား ြဖစ်ရမယ်။
- နိုင်ငံြခားမှာ သွားေရာက် အလုပ် လုပ်ကိုင်ရာမှ ရရှိတဲ့ ဝင်ေငွ မြဖစ်ရဘူး။
- ရင်းနှီးြမုတ်နှံမှုမှ ရရှိတဲ့ ဝင်ေငွဟာ ၂၉၅၀ ေဒါ်လာထက် မပိုရဘူး။
- ထည့်သွင်းမဲ့ ကေလးဟာ အထက်မှာ ေဖာ်ြပခဲြပီးြဖစ်တဲ့ အချက်များနဲ့ ကိုက်ညီမှု ရှိရပါမယ်
- ထည့်သွင်းတဲ့ ကေလးကို အြခားတေယာက်ဆီမှာ ထည့်သွင်းခွင့် မေတာ့ရှိဘူး။
- အခွန်ေဆာင်သူဟာ အနည်းဆံုး အသက် ၂၅နှစ် နဲ ့၆၅နှစ်ြကားမှာ ရှိရပါမယ်။
- အခွန်ေဆာင်သူဟာ အြခား အခွန်ေဆာင်သူ တဦးရဲ့ မှီခိုသူအြဖစ် ထည့်သွင်း အခွန်ေဆာင်ြခင်း မရှိရဘူး
- အေမရိကန်နိုင်ငံ အတွင်းမှာ ၆ လေကျာ် ေနထိုင်သူ ြဖစ်ရပါမယ်
- ဝင်ေငွဟာ အတိုး၊ ရှယ်ယာ၊ ပင်စင်၊ လူမှုဖူလံုေရး အတွက်ရရှိတဲ့ေငွ၊ မိန်းမနဲ့ ကေလး ေထာက်ပံ့ေြကး က ရရှိတဲ့ေငွ၊ အလုပ်လက်မဲ့ ေထာက်ပံ့ေြကးေငွ၊ မိဘကို ေစာင့်ေရှာက်မှုက ရရှိတဲ့ ဝင်ေငွနဲ့ စစ်ြပန်များ အတွက် ေပးတဲ့ ေထာက်ပံ့ေြကးေငွ မြဖစ်ရပါဘူး။
စည်းကမ်းချက်ေတွ များလွန်းလို့ မေြကာက်သွားပါနဲ့ဦး၊ ကျေနာ်တို့ ြမန်မာအများစုဟာ ေဖာ်ြပခဲ့တဲ့ စည်းကမ်းများနဲ့ အားလံုး ကိုက်ညီမှု ရှိနိုင်တဲ့ အတွက် ြပန်ရြကတာ များပါတယ်၊ တချုိ ့မသိတဲ့ သူေတွေလာက်သာ ကျန်ေနခဲ့တာပါ။
ြပန်ရမဲ့ေငွကို အခုလို တွက်ချက် ြကည့်နိုင်ပါတယ် ---
ေဖာ်ြပလိုက်တဲ့ ဇယားအတိုင်း ေငွြပန်ရ ပါလိမ့်မယ်၊ ဇယားကိုြကည့်ပါ၊
အထက်က ဇယားမှာ သတိြပုရမဲ့ အချက်က ေဖာ်ြပထားတဲ့ ဝင်ေငွဟာ Adjusted Gross Income သာ ြဖစ်ပါတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ဝင်ေငွ စုစုေပါင်း Gross Income မဟုတ်ပါဘူး၊ Gross Income စုစုေပါင်း ဝင်ေငွထဲက မှီခိုသူအတွက် ထုတ်နှုတ်ခွင့်ရှိတဲ့ ေငွနဲ့ ြဖတ်ေတာက်ခွင့်ရှိတဲ ့အသံုးစရိတ်များကို နှုတ်ြပီးမှသာ Adjusted Gross Income ကိုေရာက်မှာပါ၊ အရင် ေဆာင်းပါးမှာ ေဖာ်ြပခဲ့ြပီးြဖစ်တဲ့ တွက်နည်းကို သတိရေအာင် ထပ်တွက် ေပးလိုက်ပါမယ်။
စုစုေပါင်းဝင်ေငွ Gross Income ၄၀,၀၀၀
အစိုးရ သတ်မှတ်ေပးထားတဲ့ ထုတ်နှုတ်ခွင့် ၇၈၅၀ (အိမ်ေထာင်ဦးစီး) လူပျုိ ၅၃၅၀ ( Standard Deduction )
Exemption မှီခိုသူအတွက် ထုတ်နှုတ်ခွင့် (၂ေယာက်) ၇၀၀၀
မိမိရဲ့ Adjusted Gross Income က ၂၅ ၁၅၀
မိမိြပန်ရမဲ့ Earned Income Credit က။ ကေလး ၁ေယာက်နဲ ့ြဖစ်တဲ့အတွက် ၁၄၀၉ ြဖစ်ပါတယ်၊
Earned Income Credit ကို။ နှစ်ကုန်မှ တလံုးတရင်းတည်း ြပန်ယူတာမျုိး မဟုတ်ပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ တပတ်စာ၊ သို့မဟုတ် ၂ပတ် တခါ ရတ့ဲ လစာဝင်ေငွနဲ့အတူ ြကိုယူထားချင်လည်း ြဖစ်ပါတယ်၊ Advance Earned Income Credit လို့ ေခါ်ပါတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ အလုပ်ရှင်ဆီမှာ W5 Form ကိုေမးြပီး ြဖည့်ပါ၊ အစီအစဉ်က အသစ်ြဖစ်တဲ့ အတွက် (၂၀၀၈ ခုနှစ်ကမှ စတာပါ) တချုိ ့အလုပ်ရှင်ေတွ မသိေသးပါဘူး၊ www.irs.gov မှာ ေဖာင်ကို ယူြဖည့်ြပီး အလုပ်ရှင်ကို ေပးလို့ ရပါတယ်၊ လိုအပ်တဲ့ စည်းကမ်းချက်ေတွက အတူတူပါပဲ။ သေဘာက အပတ်စဉ် ကိုယ့်ကိုေပးသွားမဲ့ ေငွဟာ အခွန်လွတ် ြဖစ်ပါတယ်။
ေနာက်ထပ်ေငွ အမှန်အကန်များများ ြပန်ရမဲ့ေနရာ ကေတာ့ အသက်ြကီးလို့ ပင်စင် ယူတဲ့အခါ သံုးစွဲဖို့ စုေဆာင်းထားတဲ့ ေငွစုမှု အတွက် အစိုးရက အကူအညီ ေပးတဲ့ေငွ ြဖစ်ပါတယ်၊ ဝင်ေငွနည်းသူေတွ အတွက်ပဲ ြပန်ရမဲ့ အစီအစဉ် ြဖစ်ပါတယ်၊ ေငွစုတဲ့အခါ ေအာက်ပါ ေနရာများမှာ စုဖို့ လိုပါတယ်။
ကိုယ့်ရဲ့ဝင်ေငွ ( Adjusted Gross Income ) နဲ့ Filing Status ေပါ်မူတည်ြပီး ၅၀၊ ၂၀၊ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အစရှိသြဖင့် ြပန်လည် ရရှိသွားမှာ ြဖစ်ပါတယ်၊ Adjusted Gross Income ၁၆၀၀၀ ရှိတဲ့ လူလွတ် အခွန်ေဆာင်သူနဲ့ ၃၂၀၀၀ ရှိတဲ့ အိမ်ေထာင်သည် အခွန်ေဆာင်သူများ အေနနဲ့ Credit ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း။ အများဆံုး ၂၀၀၀ ြဖစ်ပါတယ်။
ဥပမာ။ ။ မိမိရဲ့ (Adjusted Gross Income) ၀င်ေငွက ၁၆ ၀၀၀၊ စုေငွက ၂၀၀၀ ဆိုရင် ၁၀၀၀ (၅၀% x ၂၀၀၀)၊
အြခားေသာ Credit များကို အထက်မှာ ေဖာ်ြပြပီးြဖစ်တဲ့ အတွက် ဒီေနရာမှာ အတိုချုပ်ြပီးပဲ သတိရေအာင် ေြပာလိုက်ပါ့မယ်။
- ကိုယ့်မှာ အိမ်ရှိရင် အိမ်အတွက် ေပးထားတဲ အခွန်ေငွကို ြပန်ရမယ်။
- အိမ်ဝယ်ဖို ့ေချးယူတဲ့ ေငွအတွက် ြပန်ေပးရတဲ့ အတိုးအတွက် ြပန်ရမယ်။
- ေကျာင်းတတ်ဖို့ ေချးယူထားတဲ့ ေငွအတွက် ြပန်ေပးရတဲ့ အတိုးေငွကို ကိုယ်ဝင်ေငွေပါ် မူတည်ြပီး ၂၅၀၀ အထိ ြပန်ရမယ်။
အိမ်ေထာင် ကွဲေနသူများ၊ ကိုယ့်ရဲ့ ခင်ပွန်း (သို့မဟုတ်) မိန်းမက ဝင်ေငွ အရမ်းများလို့ ေငွြပန်မရနိုင်ဘူး ဆို၊ ဝင်ေငွနည်းတဲ့ မိန်းမ (သို့မဟုတ်) ခင်ပွန်းကို ေထာက်ပံ့ေြကး (Alimony) ၂ ဦး သေဘာတူ ေပးလိုက်ပါ၊ အဲဒီလို ေပးလိုက်ြခင်းြဖင့် ဝင်ေငွများသူရဲ့ ေငွကို ေလျာ့နည်းေစမှာ ြဖစ်ြပီး။ ေငွြပန် ရနိုင်ပါလိမ့်မယ်၊ တဖက်မှာလည်း ဝင်ေငွြမင့်ြပီး ြပန်ရ လာနိုင်စရာေတွ ရှိပါတယ်၊ အေြခအေန အေပါ် မူတည်ပါတယ်၊ အခု ကျေနာ် ေဖာ်ြပခဲ့သမှျ ေတွဟာ ကိုယ်ပိုင် စီးပွားေရး လုပ်ငန်းလုပ်သူများ အေနနဲ့ေတာ့ အသံုး သိပ်မဝင်နိုင်ပါဘူး၊ ဝင်ေငွနည်းတဲ့ ေကာ်လံြပာ အလုပ်သမားများ အတွက်ပဲ ေရးတာြဖစ်ပါတယ်။ နှစ်သစ်မှာ ေပျာ်ရွှင်ချမ်းေြမ့နိုင်ြကပါေစ။
ေကျာ်ြငိမ်းမိုး
