မိတ်ေဆွသစ် များနှင့်ေတွ့
မိမိမှာ ဘ၀ေပး အေြခအေနအရ သိပ်ဟက်ဟက် ပက်ပက် ေနေလ့မရှိေပ၊
ထိုသည်ကပင် မိမိ၏အဓိက အားနည်းချက်ြဖစ်ေနေပရာ ထိုအချက်ကို သိေသာ်လည်း ေမွးရာပါ
ြဖစ်ေနသည့်အတွက် ြပင်လို့မရေတာ့ေပ၊ ေန့လည် ၁း၄၅ နာရီတွင် မိမိေနထိုင်ရမည့်
၀ပ်ပါဖန်ေကျာင်းမှ ဦးေတဇနိယာဘိ၀ံသ ေရာက်လာကာ ထိိုေကျာင်းမှာပင်
အချိန်ကုန်ြကေလသည်၊ ထိုေန့ည (၉)နာရီတွင် ၀ပ်စီေလာင်းမင်းမှ ၀ပ်ထာ့မအိုးသို့
ထွက်ခဲ့ြကြပီး ထာ့မအိုးဆရာေတာ်ြကီးအား ေနာက်တေန့ နံနက်မှ ကန်ေတာ့မည်ဟုဆိုကာ
ဦး၀ါေသဋ္ဌ အခန်းထဲမှာပင် အိပ်ရန်ေနရာ ြပင်ေပးထားပါသည်၊ ေကျာင်းမှာ
သစ်သားေကျာင်းြဖစ်ြပီး ြပတင်းေပါက်များကို ြခင်လုံသံဇကာများြဖင့် ကာရံထားေလသည်၊
အိပ်ယာမ၀င်ခင် ဦး၀ါေသဋ္ဌမှ အချိန်ရှိေသးသည်ဆိုကာ ထာ့မအိုးဆရာေတာ်ြကီးအား သွားေရာက် ကန်ေတာ့ရန်
မိမိအား ေခါ်ေဆာင်သွားပါေတာ့သည်၊ မိမိသည် ဆရာေတာ်ြကီးအား ကန်ေတာ့ရန် ဗမာကတ္တီပါ
ဘိနပ်တစ်ရံ၊ ထီး(၃)လက်၊ မိမိေရးသားသည့် “ဧရာ၀တီမှသည် ဂဂင်္ါ၊ ဟိမ၀န္တာသို့” စာအုပ်နှင့်
ဦးဂမ္ဘီရဗုဒ္ဓိ ေရးသားသည့် “ မဇ္ဇိမေဒသ လမ်းညွှန်” စာအုပ်တို့ကို ဆက်ကပ်လိုက်ပါသည်၊
ဆရာေတာ်က လာရင်းအေြကာင်းကို အနည်းငယ်ေမးြမန်း ြပီးေနာက် ေနာက်ေန့ကျမှ စကားေြပာြကတာေပါ့
ကိုယ်ေတာ်ဟု ေြပာသြဖင့် မိမိနှင့် ဦး၀ါေသဋ္ဌတို့ ဆရာေတာ်ြကီးအေဆာင်မှ ြပန်လာခဲ့ြကကာ
စကားစြမည် ဆက်လက်ေြပာြကသည်၊ ဦး၀ါေသဋ္ဌက မိမိအား သီလကက္ခန္ဓ အဋ္ဌကထာထဲမှ စာပိုဒ်အချို့အား
ေမးြမန်းသြဖင့် ြပန်လည်ေြဖဆိုလိုက်ပါေသး၏၊ အေဆာင်တွင် အိပ်ရသည်မှာ သက်ေတာင့်သက်သာ
ရှိလှြပီး စိတ်ချမ်းသာမှု ကိုလဲရသြဖင့် ချက်ြခင်းပင် အိပ်ေပျာ်
သွားေလပါေတာ့သည်။
ထာ့မအိုးေကျာင်းတိုက်က ပထမဆံုးဆွမ်း
၂၆-၇-၁၉၉၁
ေန့ (ဒုတိယ၀ါဆိုလြပည့်ေန့) နံနက် ၄း၃၀ နာရီတွင် အိပ်ယာမှထြကရြပီး (၅)နာရီတွင်
ဆရာေတာ်ြကီးနှင့်အတူ ြကက်သားဆန်ြပုတ် ေသာက်ြကရသည်၊ ဆန်ြပုတ်မှာ ေသာက်လို့ အလွန်အရသာ
ရှိလှြပီး စည်းကမ်းအလွန်ြကီးေသာ ဆရာေတာ်ြကီးေရှ့တွင် သတိထား၍ ေသာက်ရသည်မှာလည်း
အရသာ တမျိုးပင်ြဖစ်ေပေတာ့သည်၊ ထိုဆန်ြပုတ်သည် ထာ့မအိုးေကျာင်း တိုက်၏ ပင်တိုင်ဆန်ြပုတ်ြဖစ်ကာ
ေကျာင်းရှိ သာမေဏများက ချက်ြပုတ်ြကသည်ဟု ဦး၀ါေသဋ္ဌမှ ရှင်းြပပါသည်၊ ဆန်ြပုတ်
ေသာက်ြပီးြကေသာအခါ ဆရာေတာ်ြကီးအေဆာင်သို့ လိုက်သွားကာ ဆရာေတာ်ြကီးနှင့်
စကားေြပာရသည်၊ ဆရာေတာ်ြကီးမှာ စေလဇာတိြဖစ်ြပီး ဆဋ္ဌသံဃာယနာ တင်ပွဲအြပီးတွင်
ယိုးဒယားနိုင်ငံတွင် သာသနာြပု ရဟန်းေတာ်များ ေစလွှတ်ေပးပါရန် ယိုးဒယားအစိုးရ၏
ေတာင်းဆိုချက်အရ ြမန်မာနိုင်ငံေတာ် အစိုးရက တာ၀န်ခံ ေစလွှတ်လိုက်ေသာ သာသနာြပု
မစ်ရှင်(၆)ပါးတွင် တပါးအပါအ၀င် ြဖစ်ေြကာင်း ဆရာေတာ်ြကီးက အမိန့်ရှိပါသည်၊ ပထမတွင် ယိုးဒယားနိုင်ငံ
(ထိုင်းနိုင်ငံ)အလယ်ပိုင်း တွင်ရှိေသာ နခွန်စ၀မ်ြမို့ သုေဗာဓာရံု ေကျာင်းတိုက်တွင်
အြခားဆရာေတာ် တပါးနှင့်အတူ ထိုင်းသံဃာေတာ်များအား ပါဠိစာေပများပို့ချြခင်း
တာ၀န်ကို ေဆာင်ရွက်ေန ခဲ့ြပီးေနာက် ယ္ခုသီတင်း သံုးလျက်ရှိေသာ
ထာ့မအိုးေကျာင်းတိုက်သို့ ေနာင်မှ ေရာက်ရှိလာြခင်း ြဖစ်ေြကာင်း ထပ်မံ၍
အမိန့်ရှိပါသည်။
၀ပ်စီေလာင်မင်း
ေကျာင်းတိုက်
နံနက်(၁၀း၃၀)တွင်
ေန့ဆွမ်းစားရသည်၊ ဆွမ်းစားရာ၌ပင် ဆရာေတာ်ြကီးသည် အလွန်စည်းကမ်းြကီးလှြပီး ပါးစပ်မှ
အသံမြမည်ရ၊ ဟင်းချိုေသာက်ရာတွင် ခပ်သည့်ဇွန်းနှင့် တိုက်ရိုက််မ ေသာက်ရပဲ
ထိုဇွန်းမှတဆင့် မိမိပုဂံထဲရှိ ဇွန်းထဲသို့ တဆင့်ထည့်ြပီးမှ ေသာက်ရသည်၊ ြပီးေတာ့
ဆွမ်းစားစဉ် လံုး၀ စကားမေြပာရပါ၊ ထို့ေြကာင့် ဆွမ်းစားသည့်အချိန်တွင် အားလံုး
တိတ်ဆိတ်ေနြပီး ြကည်ညုိဖွယ်ရာ အတိ ြဖစ်ေနပါေတာ့၏၊
ဆွမ်းသည် ဆံလံုးရှည်ကာ ြဖူေဖွးေနြပီး ေမွှးြကိုင်သင်းပျံ့ေသာ အရသာ ရှိသြဖင့်
စားလို့ြမိန်လှပါသည်၊ ထိုင်းတနိုင်ငံလံုး စားေသာဆန်မှာ တေြပးညီြဖစ်ေပသည်၊ မိမိသည်
ဆွမ်းစားရင်းမှာပင် ဇာတ်ေတာ်တခုကို အမှတ်ရမိေနပါေသး၏။
တရားေစာင့်ေသာမင်း စူးစမ်းပံု
လွန်ေလြပီးေသာအခါက
ဗာရာဏသီြပည်တွင် တရားသြဖင့် စိုးစံလျက်ရှိေသာ မင်းတပါး သည် မိမိ၏ တိုင်းြပည်တွင်းတွင်
မိမိအုပ်ချုပ်ပံု တရားနှင့်ညီညွတ် မညီညွတ် သိလိုသြဖင့် ရုုပ်ဖျက်ကာ ြပည်သူလူထု
အတွင်းသို့ ၀င်ေရာက်ြပီး ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ စံုစမ်းေလသည်၊ ေတွ့သမှျ
လူတိုင်းကိုလည်း ေနရထိုင်ရတာ ချမ်းသာမှု ရှိြကပါရဲ့လား? စပါး၊ ဆန်ေရများ
ေပါများပါရဲ့လား? အစရှိသည်ြဖင့် ေမးြမန်း စံုစမ်းေသာအခါ လူအားလံုးကပင်
တိုင်းြပည်အုပ်ချုပ်ေသာ ရှင်ဘုရင်က တရားေစာင့်သြဖင့် မိုးေလ၀သ မှန်ကန်ြပီး
လယ်ယာေချာင်းေြမာင်း လုပ်ကိုင်ေကာင်းသြဖင့် စပါးဆန်ေရ ေပါများ ပါေြကာင်း၊ အလှူေရစက်
လက်နှင့်မကွာ လူအများ ချမ်းသာစွာ ေနရသည်ကို ြမင်ရသြဖင့် “ငါ၏ အုပ်ချုပ်ြခင်းသည်
တရားနှင့် ညီညွတ်သည်မှာ မှန်ေပ၏၊ ြပည်သူ၊
ြပည်သား တို့သည်လည်း ေပျာ်ရွှင်ချမ်းေြမ့စွာ ေနြကရေပ၏၊ ြပည်တွင်းမှာေတာ့ ငါ၏ အုပ်ချုပ်ပံုသည်
တရားနှင့်ညီညွတ်ေြကာင်း ထင်ရှားသည်ကို သိရေပြပီ၊ ေတာတွင်းမှာေကာ ငါ၏ အုပ်ချုပ်ပံု
တရားမှျတမှု ရှိ မရှိ မသိရေလေသး! ဘယ်လိုလဲ သိရေအာင်ဆိုြပီးေတာ့ တေန့ ရုပ်ဖျက်၍ မုဆိုးေယာင်ေဆာင်ကာ
တဦးတည်း ေတာေတာင် ထူထပ်ရာသို့ လှည့်လည်စံုစမ်းခဲ့ရာမှ ဟိမ၀န္တာရှိ ေတာေန ရေသ့တပါး၏ေကျာင်း
သခင်္န်းသို့ ေရာက်ရှိသွားေလသည်။
မုဆိုးေယာင်
ေဆာင်ထားေသာ ရှင်ဘုရင်ကို ရေသ့ြကီးက သူ့တွင်ရှိေသာ ေသာက်ေရ၊ သစ်
သီးမျိုးစံုတို့ြဖင့် ေကွှျးေမွးဧည့်ခံရာ ရှင်ဘုရင်ြကီးသည် ြမိန်ရှက်စွာြဖင့် သံုးေဆာင်ေလသည်၊
သံုး ေဆာင်ြပီးေသာအခါ “အရှင်ဘုရား ေသာက်ေရကလဲ ြကည်ြမချုိေအးြပီး အရသာရှိသလို ေဟာဒီ
သေြပသီးနှင့် သရက်သီး၊ ငှက်ေပျာသီး၊ ဇီးသီးနဲ့ အြခားအသီးေတွကလဲ ြပည့်ြပည့်ြဖိုးြဖိုးနဲ့
အရသာ အလွန်ရှိလှပါတယ် ဘုရား။ ဒါေြကာင် ့အရှင်ဘုရားကို ေကျးဇူး တင်လှပါတယ်
ဘုရား” ဟု ေလှျာက်ထားလိုက် ေလသည်၊ ထိုအခါ
ရေသ့ြကီးက “ချိုဆို မုဆိုးြကီးတို့ တိုင်းြပည်မှာ အုပ်ချုပ်ေနတဲ့ ရှင်ဘုရင်က
မင်းကျင့်တရား ဆယ်ပါးနှင့် အုပ်ချုပ်တယ်၊ တိုင်းသူြပည်သားေတွကို ေကျာသား၊ ရင်သား
မခဲွြခားပဲ ရင်၀ယ်သားကဲ့သို့ အုပ်ချုပ်ေတာ့ မိုးသံုးပါး မှန်ကန််ြပီး ရာသီဥတု
သာယာေကာင်းမွန်တယ်၊ ရာသီဥတု သာယာေကာင်းမွန်ေတာ့ ဆန်ေရ၊ စပါးေပါများတယ်၊ ထွက်သမှျ အသီးအနှံေတွကလဲ အဟာရဓါတ်
အြပည့်ပါတယ်၊ အဟာရဓါတ် အြပည့်ပါတဲ့
အသီးအနှံေတွကို စားရေတာ့ ချိုြမ၊ေအးဆိမ့်တဲ့ အရသာကို ခံစားရတာေပါ့၊ ထွက်လာသမှျ
ေရေတွကလဲ ြကည်လင်ြပီး ချိုြမေအးဆိမ့်တဲ့ အရသာကိုပဲ ေဆာင်ြပန်ေတာ့တာေပါ့
မုဆိုးြကီး၊ ြပီးေတာ့ ေတာတွင်းေန သတ္တ၀ါေတွလဲ အသီးအနှံ ေကာင်းေတွစားြကရေတာ့
အချင်းချင်း တိုက်ခိိုက်မှုေတွ မရှိေတာ့ပဲ ြငိမ်းြငိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ ေနြကရတာ
ကျုပ်ရေသ့ အြမင်ပါပဲ၊ အဲဒီအတွက် ကျုပ်ရေသ့ကို ေကျးဇူးမတင်နဲ့၊ တိုင်းြပည်ကို အုပ်ချုပ်ေနတဲ့ ရှင်ဘုရင်ြကီးကိုပဲ
ေကျးဇူးတင် ေမတ္တာပို့ရမယ် မုဆိုးြကီး” လို့
ြပန်လည်အမိန့် ရှိလိုက်သတဲ့။
အဲဒီ အခါမှာ မုဆိုးေယာင်ေဆာင်ထားတဲ့ ရှင်ဘုရင်ြကီးဟာ
သူအုပ်ချုပ်ေနတာ တရားနှင့် အညီြဖစ် ေြကာင်းရေသ့ြကီးထံမှ နားနဲ့ဆတ်ဆတ် ြကားလိုက်ရတဲ့အခါမှာ အလွန်မတန်မှကို
ေကျနပ်၀မ်း ေြမာက်သွားသတဲ့၊ ြပီးေတာ့ တရားနဲ့ အုပ်ချုပ်ြခင်းေြကာင့် မိုးေလ၀သ
မှန်ကန်ြပီး သတ္တ၀ါေတွအားလံုး ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ ေနရတယ် ဆိုတာကိုလဲ ေတာ်ေတာ် သေဘာကျသွားတဲ့၊
ဒါေပမဲ့ သူဟာ ရှင်ဘုရင်ြဖစ်ေြကာင်းကိုေတာ့ မေြပာခဲ့ပဲနဲ့ ရေသ့ြကီးကို
နှုတ်ဆက်ကန်ေတာ့ြပီး ြပန်မလို့ လုပ်တဲ့အခါ ရေသ့ြကီးက “မုဆိုးြကီး ေနာက်တခါ
လမ်းြကံုခဲ့ရင်လဲ ၀င်ခဲ့ပါအုံုး’” လို့ ဖိတ်လိုက်ေသးသတဲ့။
ရှင်ဘုရင်ြကီးဟာ
သူ့တိုင်းြပည်ကို ြပန်ေရာက်တဲ့အခါ “အင်း … တရားနဲ့အညီ အုပ်ချုပ်ြခင်း ရဲ့ အကျုိးေကျးဇူးကို
ေတာ့သိရြပီ၊ ေတာတွင်းကေရာ ြမုိ့တွင်းကပါ တညီတညွတ်ထဲ ေြပာြကတယ်၊ ခုတခါ
မင်းကျင့်တရား ဆယ်ပါးကိုေဖာက်ဖျက်ြပီး အုပ်ချုပ်ြကည့်အံုးမယ်” ဆိုြပီးေတာ့ ေြပာင်းတိ ေြပာင်းြပန်
ေဇာက်ထိုးမိုးေမှျာ် ဥပေဒေတွ ထုတ်ြပီးေတာ့ အုပ်ချုပ်ြကည့်သတဲ့။
ဒီေနရာမှာ ပံုြပင်တခုေြပာြပချင်ေသးတယ်၊
လယ်တီဆရာေတာ် ဦး၀ိလာသ ေဟာခဲ့တဲ့ “ဗျိုင်းနားမဂင်္လာတို့၊ သံကွင်းစွပ်တရားတို့၊
နာဖူးြကတယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီ တရားထဲမှာ မာစီဒီး စီးေနတဲ့သူကို မင်းဟာ မာစီဒီးစီးေနတာ
ြကာြပီ၊ အခု လယ်ထဲဆင်းြပီး လယ်လုပ်၊ လယ်သမား စီးတဲ့လှည်းြကမ်းကို စီးရမယ်၊
လယ်သမားကိုေတာ့ ေမာင်မင်း စီးတဲ့ မာစီဒီးကို ရမယ်၊ တိုက်ြကီးနဲ့ ေနတဲ့သူေတွကိုလဲ
ေမာင်မင်းများ တိုက်ြကီးနဲ့ ေနတာြကာြပီ၊ လမ်းေဘးက ဆင်းရဲသားကိုေပးလိုက်၊ ေမာင်မင်းများက
တဲစုပ်ထဲမှာ ပဲြပုတ်ကို စားြပီးေနြကလို့ အမိန့်ေပးခဲ့တယ်ေလ၊ ဆိုက်ကားသမားက
တရားသူြကီးြဖစ်၊ တရားသူြကီးက ဆိုက်ကားသမားြဖစ်၊ အရက်သမားက ပညာရှိြဖစ်၊ ပညာရှိက
အရက်သမားကျွန်ြဖစ်နဲ့ တိုင်းြပည် ကေမာက်ကမေတွ ြဖစ်လာတဲ့အခါ ပညာရှိမှူးမတ်ေတွ တိုင်ပင်ြပီး
ဒီရှင်ဘုရင်ကိုေတာ့ ဆံုးမ မှရေတာ့မယ် ဆိုြပီး သံြကိုးကွင်းြကီး တခုလုပ်ြကြပီးေတာ့
ရှင်ဘုရင်ြကီးရဲ့ ေရှ့ေတာ်မှာ မှူးြကီး မတ်ြကီးေတွ သံြကိုးကွင်းြကီးကို သူအရင်စွပ်မယ်၊
ငါအရင်် စွပ်မယ်နဲ့ လုြကသတဲ့၊ အဲဒါကိုြမင်တဲ့ ရှင်ဘုရင်ြကီးက “ သယ်…. ေမာင်မင်းများ ဒီသံြကိုးကွင်းြကီးက
ဘယ်ေလာက်ေတာင် တန်ဖိုးရှိလို့ လုေနြကရတာလဲလို့ ရာဇမာန်နဲ့ ေမးလိုက်သတဲ့၊ အဲဒီအခါ
အမတ်ြကီးေတွက “အရှုင်မင်းြမတ်- ဒီသံြကိုးကွင်းဟာ အဖိုးတန်ပါေသာ်ေကာ ဘုရား၊ ဒီသံြကိုးကွင်းနဲ့ လည်ပင်းကို စွပ်လိုက်တဲ့လူဟာ
ဒါန၊ သီလ၊ ဘာ၀နာေတွ လုပ်စရာမလိုပဲနဲ့ နတ်ြပည်ကို အရှင် လတ်လတ် ေရာက်ပါတယ်ဘုရား။
ဒါေြကာင့် ကျွန်ေတာ်မျိုးများ လုေနရေြကာင်းပါ” ဆိုေတာ့ ရှင်ဘုရင်ြကီးက “ ေအာင်မာ
အမတ်မင်းြကီးများက ေကာင်းတာေလးြကေတာ့ သူတို့က လက်ဦးေအာင်ယူြက မယ်ေပါ့ေလ။ ဘယ်ရမလဲ
အမတ်ြကီးများရဲ့ တုိင်းြပည်အုပ်ချုပ်တဲ့ ဘုရင်သည်သာ အေကာင်းဆိုယင်
ပထမြဖစ်ရမှာေပါ့၊ ကိုင်း ! ဒီေလာက် တန်းဖိုးရှိလှြပီး နတ်ြပည်ကို အရှင်လတ်လတ်
ေရာက်နိုင်တဲ့ သံြကိုးကွင်းကို ငါ့ေပးြကဆိုြပီးေတာ့ စင်မှာဆွဲထားတဲ့ သံြကိုးကွင်းကိုယူြပီး
သူ့ေခါင်းကိုစွပ် လိုက်သတဲ့။ စွပ်လိုက်တာနဲ့ တြပိုင်နက် “ အမတ်ြကီးများ ငါကိုယ်ေတာ်ြမတ်
နတ်ြပည်ကို အရှင်လတ်လတ် ေရာက်ချင်လှြပီ၊ သံြကိုးကို ဆွဲချလိုက်ြကေပေတာ့”
လို့ေြပာတာနဲ့ တြပိုင်နက် အမတ်များက တညီတညွတ်ထဲ သံြကိုးကွင်းကို ဆွဲလုိက်တဲ့အခါမှာ
ရှင်ဘုရင်ြကီး နတ်ရွာစံ ကံေတာ်ကုန် သွားေတာ်မူရှာ သတဲ့။
အခုလဲ ရှင်ဘုရင်ြကီးက
သူေတာ်ေကာင်းြဖစ်ေပမဲ့ တရားနဲ့အညီ မအုပ်ချုပ်ရင် ဘယ်လိုြဖစ် တယ်ဆိုတာ သိချင်လို့ လုပ်တာပါ။
ဗျိုင်းနား ရှင်ဘုုရင်လိုေတာ့ လူယုတ်မာ မဟုတ်ပါဘူး၊ သူအဲဒီလိို အုပ်ချုပ်ြကည့်လိုက်ေတာ့
ရွာေနကျမိုးလဲ မရွာေတာ့ဘူး။ မိုးမှန်မှန်မရွာေတာ့ အသီးအနှံေတွ မေအာင်ြမင်။
မေအာင်ြမင်ေတာ့ လူေတွ။ တိရစာ္ဆန်ေတွ အစာေရစာငတ်ြပတ်ြကြပီး ငတ်မွတ်ေခါင်း
ပါးမှုလို့ေခါ်တဲ့ ဒုဗိ္ဘက္ခနရ္တ ကပ်ဆိုတာ ြဖစ်လာေတာ့တာပဲ၊ ဒုဗိ္ဘက္ခနရ္တ
ကပ်ဆိုက်လာြပီဆိုရင် ေလာဘ ေြကာင့်ြဖစ်တဲ့ အစာအာဟာရ ရလိုမှုေတွကို အရင်းခံြပီး
ေဒါသေတွေရာပါလာကာ သတ္ထန္တရကပ် လို့ေခါ်တဲ့ လက်နက်နဲ့ သတ်ြကြဖတ်ြကတဲ့ တိုက်ပွဲခိုက်ပွဲေတွ
အထိြဖစ်လာနိုင်တယ်၊ အဲဒီသတ္ထန္တရကပ်
ဆိုက်လာြပီဆိုပါေတာ့၊ ေနာက်ဆက်တွဲအေနနဲ့ ေရာဂန္တရကပ်ဆိုတဲ့ ေရာဂါအန္တရာယ်
အမျိုးမျိုးြဖစ်ပွား တဲ့ ေဘးြကီး ဆိုက်ေရာက်လာြပီးေတာ့ အားလံုးဟာ
ပျက်စီးြကရေတာ့တာပဲတဲ့။
အခုလဲ အထက်ကေြပာခဲ့သလိုပါပဲ
ရှင်ဘုရင်ြကီးအေနနဲ့ တိုင်းြပည်ကို မတရားတဲ့နည်းနဲ့ အုပ်ချုပ်ြကည့်လိုက်တဲ့အခါ
တိုင်းြပည်တွင်းမှာ ဆူပူကုန်သတဲ့၊ ဒါနဲ့ ငါ၏ဥပေဒေြပာင်းအုပ်ချုပ် ြကည့်တာ ဘယ်လိုေနသလဲ သိရေအာင်ဆိုြပီးေတာ့
အရင်တံုးကလိုပဲ ရုပ်ဖျက်ြပီးေတာ့ တိုင်းြပည်တွင်းမှာ စံုစမ်းြကည့်ြပန်သတဲ့၊
အဲဒီအခါမှာေတာ့ အရင်တခါကလို ြပည်သူ ြပည်သားေတွဟာ ချမ်းချမ်းသာသာ မရှိေတာ့ပဲ အိမ်ေခါင်မိုး
မိုးမလံုတဲ့ဒါဏ််ကို အလူးအလဲခံေနြကရြပီးေတာ့ တိုင်းြပည်အုပ်ချုပ်တဲ့ ရှင်ဘုရင်ကိုလဲ
ေနရာတကာမှာ အ,မနာပ ေြပာဆိုကာ ဆဲေရး တိုင်းထွာေနြကတာ ကိုြမင်ခဲ့ရသတဲ့၊ ဒါနဲ့
တိုင်းြပည်တွင်းမှာေတာ့ အေြခအေနမှန်ကို သိရြပီ။ တိုင်းြပည်ြပင်ပြဖစ်တဲ့ ေတာထဲမှာေကာ
ဘယ်လိုလဲ သိရေအာင်ဆိုြပီးေတာ့ တဖန်ရုပ်ဖျက်ြပီး ေတာထဲကိုတေယာက်ထဲ မုဆိုးအသွင်နဲ့
တခါထွက် သွားြပန်သတဲ့၊ ေတာေတာင်ပတ်၀န်းကျင် ရှုခင်းေတွဟာ အရင်တေခါက်တံုးကလို
သာသာယာယာ မရှိေတာ့ပဲ အားလံုးဟာ ေြခာက်ေသွ့ြပီး တိရစာ္ဆန်ေတွကအစ ညိှုးညိှုးငယ်ငယ်နဲ့
ြဖစ်ေနတာကို ေတွ့ရပါသတဲ့၊ ဒီလိုသွားရင်းနဲ့ ရေသ့ြကီးရဲ့ သခင်္န်းေကျာင်းကို တခါေရာက်သွားြပန်ပါ
တယ်၊ ဒီတခါမှာလဲရေသ့ြကီးက “ေဩာ် …
မုဆိုးြကီး တေခါက်ြပန် ေရာက်လာြပန်ပကိုး၊ ဘယ်နှယ့်လဲ ကျန်းကျန်းမာမာ
ချမ်းချမ်းသာသာ ရှိပါရဲ့လားမုဆိုးြကီး” လို့နှုတ်ဆက်လိုက်သတဲ့။
မုဆိုးြကီး။ ။“မှန်ပါ ကျန်းမာေြကာင်းပါ အရှင်ဘုရား၊ ဒါနဲ့ အရှင်ဘုရားေကာ
ဘုရား။ အရှင် ဘုရားကိုြကည့်ရတာ နဲနဲပိန်သွားသလိုပါပဲ ဘုရား၊”
ရေသ့ြကီး။ ။“ဟုတ်တယ်တကာ…… ကဲ … ေရာ့ ေဟာဒီေရ ေအးေအးေလးကို အေမာေြပေသာက်
လိုက်ပါအံုး။ ြပီးေတာ့ ေဟာဒီမှာ သေြပသီးမှည့်။ ပိန္နဲသီး။ ငှက်ေပျာသီးနဲ့ ကတွတ်
သီးေတွကိုလဲ သံုးေဆာင်လိုက်ပါအုံး။ ြပီးေတာ့မှ စကားေြပာ ြကတာေပါ့”
ဆိုြပီးမုဆိုးြကီး ေရှ့ကိုချေပးသတဲ့။
မုဆိုးြကီးလဲ
ဆာဆာနဲ့ သစ်သီးေတွကိုစားြပီး ေရကိုေသာက်လိုက်တဲ့အခါ ေရဟာ အရင် တေခါက်တံုးကလို
ေအးြမချိုြကည်မေနပဲ အရသာလဲ ေပါ့ေတာ့ေတာ့နဲ့ ြဖစ်ေနသတဲ့။ တခါသစ်သီး ေတွကို စားလုိက်ြပန်ေတာ့လဲ
အရသာလံုး၀မရှိပဲ အားလံုးဟာ ေပါ့ရွှတ်ရွှတ်နဲ့ သစ်ေခါက်ေတွကို ၀ါးေနရသလိုပဲတဲ့၊ ဒါနဲ့
မုဆိုးြကီးက - “အရှင်ဘုရား ေရကလဲ မချုိမေအး။ သစ်သီးေတွကလဲ အရသာမရှိနဲ့ ဘယ်လိုြဖစ်ကုန်တာ
ပါလဲဘုရား။ တပည့်ေတာ် အရင်တစ်ေခါက် အရှင်ဘုရားထံ ေရာက်ခဲ့စဉ်က စားရတာနဲ့ ယခု
စားရတာဟာ အလွန်ကို ကွဲြပားေနပါတယ် ဘုရား၊ ဘယ်လိုြဖစ် တာပါလဲ ဘုရားလို့ အမိန့်ရှိေတာ်မူပါ၊”
ရေသ့ြကီး။ ။မေအးြမဘူး? မချိုဘူးဆိုတာမှန်တာေပါ့ မုဆိုးြကီး။ မုဆိုးြကီး
အရင်တေခါက် လာစဉ်တံုးက (တေခါက်နဲ့
တေခါက် တနှစ်ခန့်ြကာ)ေတာ့ တိုင်းြပည်ကိုအုပ်ချုပ်တဲ့ ရှင်ဘုရင်က
တရားေစာင့်ြပီးေတာ့ တိုင်းသူြပည်သားေတွကို ေကျာသားရင် သားမခွဲြခားပဲ
ရင်၀ယ်သားကဲ့သို့ မကွဲမြပားပဲ တသားထဲ တရားနဲ့အညီ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ အတွက်
မိုးသံုးပါးမှန်ကန်စွာရွာခဲ့တယ်။ မိုးသံုးပါးမှန်ကန်ေတာ့ ရာသီဥတု ေဖာက်ြပန်မှု မရှိေတာ့ပဲ
ေချာင်းေြမာင်းအင်းအိုင် စမ်းေရထွက်ေတွ ေပါများေတာ့ တာေပါ့၊ အဲဒီလို
ရာသီဥတုမျိုးမှာ စိုက်ပျိုးတဲ့ ေကာက်ပဲသီနှံေတွဟာလဲ ေအာင်ြမင် ြဖစ်ထွန်းြပီးေတာ့
ထွက်သမှျ အသီးအနှံေတွကလဲ ဩဇာြပည့်၀တဲ့အတွက် စားတဲ့အခါ အရသာရှိြပီး လူေတွ။ တိရစာ္ဆန်ေတွက
အစ ကျန်းမာ၀ြဖိုးြပီး အလှ တိုးြကတယ်လို့ မုဆုိးြကီး ြပန်ေြပာင်း ေြပာြပေနေသးတယ်။
မုဆိုးြကီး။ ။ခုေတာ့ေကာ
…. ဘုရား?
ရေသ့ြကီး။ ။ခုေတာ့ ဘယ်လိုြဖစ်တယ် မသိပါဘူး၊ အရင်တစ်ေခါက် မုဆိုးြကီး ြပန်သွာြပီးကတဲ
က တိုင်းြပည်အုပ်ချုပ်တဲ့ ရှင်ဘုရင် တရားမေစာင့်ပဲ တိုင်းြပည်ကိုေဖါက်လဲွ ေဖါက်ြပန်အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့
အတွက် မိုးေခါင်ေရရှားြပီး အသီးအနှံေတွလဲ အရင်တံုးကလို မြဖစ်ထွန်းေတာ့ပဲ
အခုမုဆိုးြကီး စားရသလို ေပါ့ရွှတ်ရွှတ် ြဖစ်ကုန်ေတာ့တာေပါ့။
မုဆိုးြကီး။ ။အရှင်ဘုရား
ဘယ်လိုလုပ်ြပီး ရှင်ဘုရင် တရားမေစာင့်တာကို သိပါသလဲဘုရား?
ရေသ့ြကီး။ ။သိဆို တိုင်းြပည်အုပ်ချုပ်တဲ့ ရှင်ဘုရင်ေတွ
တရားမေစာင့်ေတာ့ဘူး ဆိုရင် မိုးသံုးပါး မှန်ကန်စွာ မရွာသွန်းေတာ့ဘူး၊ မိုးသံုးပါး
မှန်ကန်စွာ မရွာသွန်းေတာ့ဘူးဆိုရင် အသီးအနှံေတွ မြဖစ်ထွန်းေတာ့ဘူး မုဆိုးြကီးရဲ့။
မုဆိုးြကီး။ ။(အနည်းငယ်
မျက်နှာပျက်သွားလှျက်) မှန်ပါ ဒီအတိုင်းဆိုရင် အခု သစ်သီးေတွမချုိ၊
ေရေတွ
မေအးတာဟာ တိုင်းြပည်အုပ်ချုပ်တဲ့ ရှင်ဘုရင်မင်းကျင့်တရား(၁၀)ပါး နဲ့
အညီ
မအုပ်ချုပ်လို့ ဆိုတာသိရပါြပီ ဘုရား၊ အမှန်ေတာ့ တပည့်ေတာ်ဟာ ဗာရာဏ
သီြပည်ကို
အုပ်ချုပ်မင်းလုပ် ေနတဲ့ရှင်ဘုရင်ပါ ….. ဘုရား!
ရေသ့ြကီး။ ။(အနည်ငယ်အံေဩာသွားလှျက်) ေဟ ….. ဟုတ်လား တကာေတာ်။ ဘာြဖစ်လို့
အခု လိုရုုပ်ဖျက်ြပီး ငါ့ရှင် ရေသ့ထံ
လာရသလဲဆိုတာလဲ ေြပာပါအံုးတကာေတာ်။
ရှင်ဘုရင်။ ။မှန်လှပါ၊ တပည့်ေတာ်ဟာ တိုင်းြပည်ကို
မင်းကျင့်တရား(၁၀)ပါးနဲ့ အညီ တိုင်း ြပည်ကို အုပ်ချုပ်လာခဲ့တာ ြကာပါြပီဘုရား၊ တေန့ေတာ့
တပည့်ေတာ်စိတ်ထဲမှာ ငါ အုပ်ချုပ်တဲ့စနစ် ဘယ်လိုေနသလဲ။ ကိုယ်တိုင်သိရေအာင်ဆုိြပီး ရုုပ်ဖျက်ကာ
တိုင်းြပည်တွင်းမှာ လှည့်လည်စံုစမ်း ခဲ့ပါတယ်ဘုရား၊ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ ၀မ်းသာေပျာ်
ရွှင်စွာေနြကတာကို ြမင်ရတဲ့အြပင် အုပ်ချုပ်သူ တပည့်ေတာ်ကိုလဲ အသက်ရာေကျာ်
ရှည်ပါေစေြကာင်း ဆုေတာင်းေနြကတာကို ေတွ့ရပါတယ်ဘုရား၊ အရှင်ဘုရား ေြပာသလို
မိုးသံုးပါး မှန်ကန်စွာရွွာတဲ့အတွက် တိုင်းြပည်တွင်းမှာလဲ ဆန်ေရစပါး ေပါများြကွယ်၀ခဲ့ြပီး
တိုင်းြပည်လဲ အလွန်မတန်မှကို သာယာခဲ့ပါတယ်ဘုရား။
ဒါနဲ့
တေန့မှာ “အင်း …. တိုင်းြပည်တွင်းမှာေတာ့ ငါအုပ်ချုပ်တာ တရားနဲ့ညီတယ် သိရြပီ။
တိုင်းြပည်ြပင်ပ ေတာတွင်းမှာေကာ ဘယ်လိုေနသလဲဆိုတာ သိချင်တာနဲ့ ရုပ်ဖျက်ြပီး
စံုစမ်းလာရင်းနဲ့ အရှင်ဘုရားထံကုိ အရင်တေခါက်တံုးက ေရာက်လာတာပါ ဘုရား၊ အဲဒီမှာ အရှင်ဘုရား
အမိန့်ရှိတဲ့စကားကို ဟုတ် မဟုတ် စံုစမ်းချင်ြပန်တာေြကာင့် တိုင်းြပည်ကို
ြပန်ေရာက်တဲ့အခါ တရားနဲ့ အညီ မအုပ်ချုပ်ေတာ့ပဲ ေဖါက်လွှဲေဖါက်ြပန် အုပ်ချုပ်ြကည့်တာပါ
…ဘုရား၊ အရှင် ဘုရားေြပာသလို တိုင်းြပည်တွင်းမှာလဲ ဆူပူြပီး လူေတွ
ငတ်မွတ်ေခါင်းပါးြကတာကုိ ေတွ့ရတာနဲ့ တိုင်းြပည်တွင်းမှာေတာ့ မှန်ေနြပီ။
ေတာတွင်းမှာေကာ ဘယ်လိုေန ေနသလဲ မသိ။ သိရေအာင် ငါသွားစံုစမ်းမှ ဆိုြပီး အခုတေခါက်
အရှင်ဘုရားထံ တေခါက်အဖူးအေြမာ ထပ်ေရာက်ေြကာင်း ထပ်ေရာက်ရေြကာင်းပါ ဘုရား”
ရေသ့ြကီး။ ။အိမ်း … အရှုင်မင်းြကီး အခုလို ပွင့်ပွင်းလင်းလင်း ေလှျာက်ထားတာ
ရေသ့ြကီး ၀မ်းသာတယ်။ ေနာက်လဲပဲ မင်းကျင့်တရား(၁၀)ပါးကို တဆံချည်မှျ အစွန်းမခံပဲ
တိုင်းသူြပည်သားေတွကို ေကျာသား ရင်သားမခွဲြခားပဲ တသားထဲ အုပ်ချုပ်ပါလို့ ရေသ့ြကီးက
တိုက်တွန်းပါတယ်၊ ြပီးေတာ့ အရင်စားခဲ့ရတဲ့ သေြပသီးေတွက ချိုတယ်။ ေရကလဲ
ေအးြမတယ်လို့ ေြပာခဲ့သလို အခုလို သေြပသီးေတွကို အရင်ထက် ပိုချုိေအာင် နဲ့ ေရကိုလဲ ပိုေအးြမေအာင်
လုပ်ပါအံုးလို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ် တကာေတာ်မင်းြကီး။
ရှင်ဘုရင်။ ။မှန်ပါ…..
အခု တပည့်ေတာ် ရှင်းရှင်လင်းလင်းပဲ မတရားေသာနည်းနဲ့ အုပ်ချုပ်ြခင်းရဲ့ အကျိုးကို သိရပါြပီ ဘုရား၊ အရှင်ဘုရားရဲ့ ဩ၀ါဒအတိုင်း
ဘုရားတပည့်ေတာ် တိုင်းြပည်ကို တရားနဲ့ အညီအုပ်ချုပ်ြပီး ေရှးယခင်ကလို ချိုြပီးသား သစ်သီးေတွကိုလဲ
ပိုချုိေစပါမည်။ ေအးြပီးသား ေရေတွကိုလဲ ပိုြပီး ေအးြမေစပါမည် အရှင်ဘုရား။
ရေသ့ြကီး။ ။သာဓု၊
သာဓု၊ သာဓု၊
မိမိသည်
ဆွမ်းစားေနရင်းမှ အထက်ပါအတိုင်း ဇာတ်ေတာ်လာ ပံုြပင်တခုကို တခုတ်တရ ရှိေနမိေတာ့သည်။
ေခတ်သစ် စည်းမျဉ်းခံ
ဘုရင်စနစ်ြဖင့် ထိုင်းနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ေနေသာ ရှင်ဘုရင်ြကီး ဘူမိေဘာ အဒူယါဒက်သည်
သီလ၊ သမာဓိနှင့် ြပည့်စံုေသာ ရှင်ဘုရင်အြဖစ် တတိုင်းြပည်လံုးက လက်ခံထားြကေလသည်၊
သူတို့ ရှင်ဘုရင်ကို အလွန်မှလဲ ြမတ်နိုးြကပါ၏၊ ရှင်ဘုရင်ြကီးကလဲ တနှစ်မှာ
ရှစ်လခန့် ြပည်သူ၊လူထုထဲသို့ သွားကာ ေချာင်ြကိုေချာင်ြကား ရွံ့ဗွက်များပါ မချန်
ကွင်းဆင်းေလ့ရှိပါ၏၊ သူ့ရဲ့သေကင်္တသည် ကင်မရာကိုလည်ပင်းမှာ အြမဲတမ်း လွယ်ထားြခင်း။
ေြမပံုစာရွက်နှင့် ခဲတံကို ကိုင်ထားြခင်းပင် ြဖစ်ပါ၏၊ အလွန် ြပံုးရယ်ခဲြပီး
ရာဇအိေြန္ဒြဖင့် တည်ြကည်ေသာ မျက်နှာ ထားလဲ ရှိသူြဖစ်သည်။
သပ်သပ်ရပ်ရပ် အလွန်ရှိေသာ ထာ့မအိုးေကျာင်း
နံနက်အရုဏ်ဆွမ်းစားြပီးေနာက်
ေကျာင်းတိုက်အတွင်းကို ဦး၀ါေသဋ္ဌမှ မိမိအား လိုက်လံြပသပါသည်၊ ေကျာင်းတိုက်ြကီးတခုလံုးမှာ
အမှုိက်စဟူ၍ အလျဉ်းမရှိဘဲ အလွန်မတန်မှ သန့်ရှင်း သပ်ယပ် ေနသည်ကို ေတွ့ရပါသည်၊
တချိန်တည်းမှာပင် နံနက်အရုဏ် ဆွမ်းစားြပီးသည်နှင့် တြပိုင်နက် (၈း၀၀)
နာရီအချိန်တွင် ဆရာေတာ်ြကီးပါ မကျန် သံဃာေတာ်အားလံုး တံမျက်စီး ကိုယ်စီကိုင်ကာ
သန့်ရှင်းေရး ၀တ်လုပ်ြကသည်ကို ေတွ့ရပါသည်၊ မိမိအား ေကျာင်းတွင်းရှိ ေစတီေတာ်၊ သိမ်
နှင့် ဓမ္မာရံု၊ စာသင်သားများ အေဆာင်စသည် တို့ကိုလုိက်ြပပါသည်၊ သိမ်မှာ ေရှးေဟာင်းြမန်မာလက်ရာ
ြဖစ်ြပီး ဇာတ်ေတာ် နိပါတ်ေတာ် ပံုများလည်း ေရးဆွဲထားသည်ကို အံ့အားသင့်စွာ
ေတွ့ခဲ့ရေပသည်။
ေကျာင်းတွင်းရှိ
သစ်ပင်များကိုလည်း သူ့ အစီအစဉ်နှင့် သူ စံနစ်တကျ စိုက်ပျုိးထားသည်ကို ေတွ့ရြပီး
လမ်မယိုင်ပင်၊ သြကားပင်နှင့် ေသာ်ကပင်များကို စုိက်ပျိုးထားပါသည်၊ ေသာ်ကပင်များ
မှာ အရိပ်အလွန်ေကာင်းေသာ အပင်များြဖစ်ေလသည်။
ထာ့မအိုးေကျာင်းက ပထမဆံုး ေန့ဆွမ်း
နံနက်(၁၀း၃၀)နာရီတွင်
ဆွမ်းစားေဆာင်ေပါ်၌ ေန့ဆွမ်းစားရပါသည်၊ ဆန်က အင်မတန် ေကာင်းြပီး ြဖူေဖွးေနကာ
နူးညံ့လျက် အလွန်မတန်မှလည်း ေမွှးေလသည်၊ ထိုင်းရိုးရာဟင်းေတွက စံုလင်လှြပီး အရသာလည်း
ရှိလှေပသည်၊ ေန့ဆွမ်းစားြပီးေနာက် ဆရာေတာ်ြကီးနှင့် အနည်းငယ်စကား ေြပာကာ ဦး၀ါေသဋ္ဌနှင့်အတူ
မိမိေနထိုင်ရမည့် ၀ပ်ပါဖန်သို့ သွားရန်ြပင်ဆင်ေနခိုက် ဥပုသ်ြပု သွားရန် ကားများ
ဆိုက်လာသြဖင့် ဆရာေတာ်ြကီးနှင့်အတူ ေကျာင်းရှိ သံဃာေတာ်အားလံုး ၀ပ်ေကျာင်းခမ်းသို့
သွားေရာက် ဥပုသ်ြပုြကပါသည်၊ မူလေကျာင်းမှာ ြမန်မာပိုင် ြမန်မာေကျာင်း
ပံုစံြဖစ်ေသာ်လည်း ယခုေတာ့ ေကျာင်းေဟာင်းမှာ မရှိေတာ့ပဲ ေဆာက်ြပီးကာစ
ယိုးဒယားပံုစံ သိမ်ြကီးတလံုး နှင့် ေကျာင်းေသးေသးေလး တေဆာင်ရှိသည်ကို ေတွ့ရြပီး
အ၀င်မုခ်ဦးများမှာ ဗမာပံုစံ ဗမာစာလံုး များနှင့်ပင် ရှိြကပါေသး၏၊ မိမိတို့ေရာက်သည်မှာ
အနည်းငယ် ေစာေနသြဖင့် အြခားြမန်မာေကျာင်းများမှ သံဃာေတာ်များ ေရာက်လာြကသည်
အထိေစာင့်ေနရြပီး သိမ်ြကီးထဲတွင် ဥပုသ်ြပု ြကရပါသည်၊ သိမ်အ၀င်တွင် မိသားစု ၂ စုေလာက်က ပန်း၊ ဖေယာင်းတိုင်၊
အေမွှးတိုင်နှင့် ၀တ္ထုေငွ ထိုင်းဘတ် ၁၀ စီကပ်လှူြကပါသည်၊ သံဃာဒိေသသ် ကုန်ေအာင်
ပါတိေမာက်ြပြပီး ေမတ္တာသုတ် ရွတ်ကာသိမ်မှ ထွက်ြကပါသည်။
၂၇-၇-၁၉၉၁ ဒုတိယ၀ါဆို လြပည့်ေကျာ် (၁)ရက်၊
စေနေန့
ယေန့မနက်
(၅း၀၀)နာရီ မထိုးခင် ဦး၀ါေသဋ္ဌမှ မိမိအား အိပ်ယာမှနှုိးပါသည်၊ ၅း၀၀ နာရီတွင်
ဆန်ြပုတ် ေသာက်ြကြပီးေနာက် ပါဖန်ေကျာင်း သွားရန်ြပင်ဆင်ြကပါသည်၊ ြပင်ြပီးတဲ့အခါ
ဦး၀ါေသဋ္ဌမှ ဘုန်းြကီးရာ ညေနကျမှ သွားပါဟု ေြပာသြဖင့်ေန့ဆွမ်းကို ထာ့မအိုးမှာပင်
စားရပါေတာ့သည်၊ ဦး၀ါေသဋ္ဌသည် မိိမိအား ပါဖန်သို့ မသွားေစချင်ေသးပဲ ထာ့မအိုးမှာပဲ
ေနေစချင်ေသာ သေဘာရှိေလသည်၊ ထာ့မအိုးေကျာင်းမှာက သူေြပာြပချက်အရ ဆွမ်း၊ကွမ်းေပါများ
ြပည့်စံုသည်၊ ပါဖန်မှာက ထာ့မအိုးေလာက် မြပည့်စုံဟု ေြပာြပပါသည်၊ သူေြပာတဲ့အတိုင်း
ထိုေန့က ထာ့မအိုးေကျာင်းမှာ ဆွမ်း နှင့် ဆွမ်းဟင်းများ အလှျံပယ် ေပါများသည်ကို
ေတွ့ခဲ့ရပါသည်။
ပါဖန်ေကျာင်းကို သွားြကြပီ
ေန့ဆွမ်း
စားြကြပီးေနာက် အနည်းငယ်နားကာ မွန်းလဲွ ၂း၃၀နာရီတွင် ဦး၀ါေသဋ္ဌနှင့် အတူ
ပါဖန်ေကျာင်းသို့ သွားရန် ေကျာင်းအြပင်ဖက်ထွက်၍ စီေလာ့ ေခါ် ေလးဘီးပစ်ကပ်
ကားကိုေစာင့်ြကရာ ေတာ်ေတာ်နှင့် မလာနိုင်သြဖင့် လမ်းေလှျာက်သွားြကရန် ဆံုးြဖတ်ြပီး
သွားြကေတာ့မှ ြမန်မာရာဇ၀င်များတွင် ြမန်မာတို့က အုပ်ချုပ်ရန် ခန့်ထားခဲ့ေသာ
လန်ပန်းြမို့ဘုရင်ခံ ကာ၀ီဠ နှင့် ြမန်မာဘုရင်တပ်များ တိုက်ပွဲ ြဖစ်ပွားရာ
မဲ့ပိန်ြမစ် တံတားေပါ်ေရာက်မှ စီေလာ့က ေရာက်လာသည်၊ ထိုကားြဖင့် ပါဖန်သို့ သွားြကရာ
ပါဖန်ေကျာင်း ဘုန်းြကီး ဦးေတဇနိယကို မေတွ့ရသြဖင့် ေမးြကည့်ရာ ၀ပ်ထာ့မအိုးသို့
မိမိကိုေခါ်ရန် သွားေြကာင်း၊ ေကျာင်းရှိ ထိုင်းဦးပဥ္စင်းများက ေြပာြကပါသြဖင့်
မိမိတို့ တဖန် ၀ပ်ထာ့မအိုး သို့ လိုက်သွားြကြပန်သည်၊ ၀ပ်ထာ့မအိုး ကိုေရာက်ေသာအခါ
ဦးေတဇနိယ ယခုဘဲ လာတဲ့ကားနှင့် ြပန်ထွက်သွားြပီဟ ုေြပာလိုက်သြဖင် မိမိတို့လဲ
ငှားလာေသာ စီေလာ့နှင့်ပင် ြပန်လိုက်သွားြကရြပန်ပါသည်၊ ပါဖန်ေကျာင်းကို
မေရှးမေနှာင်းပင် ေရာက်ြကပါ၏၊ ေဩာ် … ေမာစရာချည်းပါလား? ဟု သက်ြပင်းရှည်ချမိသည်။
မိမိကို တေလးတစား ေနရာေပး
ေကျာင်းေရာက်ေသာအခါ
ဦးေတဇနိယက ပါဖန်ေကျာင်းအမြကီး ေဒါ်ခင်ေအးတင် အမှူးရှိေသာ ေကျာင်းတကာ၊ တကာမများနှင့်
မိတ်ဆက်ေပးြပီး မိမိအား သီးသန့် အခန်းတခန်းကို ေပးပါ၏၊ ထိုအခန်းမှာ ယခင်က
ေကျာင်းထိုင်ဘုန်းြကီး ြဖစ်ခဲ့ေသာ ဦးတိေလာက(စင်ကာပူ)ေနခဲ့ေသာ အခန်းဟုလဲ ေြပာြပပါ၏၊
မိမိသည် ဦးေတဇနိယကို အလွန်အင်မတန်မှ ေကျးဇူးတင်မိေလသည်၊ တကာမြကီး ေဒါ်ခင်ေအးတင်ကလည်း
မိမိ လာေရာက်၀ါဆိုသြဖင့် အလွန်မတန်မှ ၀မ်းသာေြကာင်း ကို ဗမာစကားြဖင့်ပင်
ေလှျာက်ထားပါ၏၊ အြခားေကျာင်း တကာများကိုလဲ မိတ်ဆက်ေပးေသးရာ ေကျာင်းအတွက် အြမဲတမ်း
ဆွမ်းချိုင့်ပို့ တာ၀န်ယူထားေသာ ယုမ်ဖီယန်၊ နန်းစုကျာရီ၊ နန်းစုကျာရီ ညီမ
ေကျာင်းဆရာမ နှင့် အေမ၊ အေဖများ၊ ြမန်မာလူမျိုး ကိုခိုင် နှင့် အြခားေသာ တကာ၊
တကာမများကို မိတ်ဆက်ေပးပါေသး၏၊
မိမိကလည်း
ဤေကျာင်းမှာ ဦးေတဇနိယ၏ အေထာက်အပံ့ြဖင့် ၀ါဆိုရသည်ကို အလွန်မတန်မှ ေကျးဇူးတင် ၀မ်းသာေြကာင်း၊
တကာြကီး တကာမြကီးများကိုလဲ ေရှးကံေြကာင့် ယခုလို ဆံုေတွ့ရြခင်း ြဖစ်ေြကာင်းေြပာကာ
မိမိေရးသားေသာ “ ဧရာ၀တီမှသည် ဂဂင်္ါ
ဟိမ၀န္တာသို့ ” အမည်ရှိသည့် ဘုရားဖူး မှတ်တမ်းစာအုပ်ကို တကာမြကီး ေဒါ်ခင်ေအးတင်အား
ေပးလိုက်ပါသည်၊ တကာမြကီးသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ေမွးြပီး ဗမာြပည်မှာ အိမ်ေထာင်ြပန်ကျေသာေြကာင့်
ဗမာစာကို ေရးတတ် ဖတ်တတ်ေလသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံက ပထမဆံုး ၀ါကပ်ပွဲ
ည ၇း၀၀
နာရီတွင် သံဃာေတာ်များ ၀ါဆို၊၀ါကပ် ြပုလုပ်ြကပါသည်၊ ပါဖန်ေကျာင်း တကာမြကီး ေဒါ်ခင်ေအးတင်အမှူးရှိေသာ
လန်ပန်းြမို့မှ တကာ၊ တကာမများ နှင့် ဘန့်စံုးဘွုိင်မှ တကာ၊ တကာမများ စံုလင်စွာ
လာေရာက်ြကပါသည်၊ အားလံုးေသာ တကာ၊ တကာမ များသည် ဗမာအနွယ်များ ြဖစ်ေသာ်လည်း
ေဒါ်ခင်ေအးတင်မှအပ အားလံုးသည် ဗမာစကားမေြပာတတ်ပါေချ၊
ချင်းမိုင် (ဇင်းမယ်) သို့ (၂၈-၇-၁၉၉၁
တနဂင်္ေနွ)
ယေန့ မနက်အာရံုဆွမ်းအြဖစ်
ြကာဆံြပုတ်ေသာက်ြကကာ ချင်းမိုင်သို့ ၀ပ်ထာ့မအိုးေကျာင်း တိုက်ဆရာေတာ်ြကီးနှင် ့အတူ
ဆွမ်းစားသွားြကရန် အတွက် ထာ့မအိုးေကျာင်းတိုက်သို့ ဦးေတဇနိယနှင့် အတူ
ပါဖန်ေကျာင်းမှ တက္ကစီနှင့် ထွက်ခဲ့ြကသည်၊ ေကျာင်းတိုက်သို့ ေရာက်ြပီးေနာက်
ဆရာေတာ်ြကီးအား ကန်ေတာ့ြကြပီး ဦး၀ါေသဋ္ဌအား နှုတ်ဆက်ြကကာ ဆရာေတာ်ြကီး၏ တကာရင်း ဗမာ
အနွယ် တကာကိုစိန်၏ ကားြဖင့် မဂင်္လာရှိေသာ နံနက် ၇း၃၀ နာရီတွင် ချင်းမိုင်သို့
ဦးတည်ထွက်ခွာ ခဲ့ြကပါသည်။
ထိုခရီးအတွက် မိမိစိတ်ထဲမှာ
အေတာ်ေလး လှုပ်ရှားမိသလို ပထမဆံုးေတွ့ ြမင်ရမည့်ချင်းမိုင် (ဇင်းမယ်) ြမို့ကို
စိတ်ကူးနှင့်လဲမှန်းဆ ြကည့်မိေလသည်၊ ရာဇ၀င် ၀ါသနာပါသူြဖစ်သည့် အတိုင်း အြကိမ်ြကိမ်ဖတ်ဖူး၊
အြကိမ်ြကိမ်ြကားဖူး ထားေသာ ချင်းမိုင်ကိုေတွ့ ြမင်ရမည်မှာ မည်သူသည် စိတ်ထဲမှာ
မအံ့ေဩာ မြကည်နူးပဲ ေနပါမည်နည်း၊ ချင်းမိုင်နှင့်စပ်လျင်း၍ အလွန်ေကျာ်ြကားခဲ့ေသာ
ရတုဘုရင် နတ်ရှင်ေနာင်၏ ြဗသိန်(ဖရဆိမ်)ဘုရားတိုင်ရတု နှင့် ဇင်းမယ်မှေန၍ ရာဇဓာတုကလျာ
ထံေပးပို့ခဲ့ေသာ ချစ်သ၀ဏ်လွှာ ေကျးေစရတုများမှာ ေနှာင်းလူများအဖို့ လွမ်ေမာ တမ်းတဘွယ်ရာ
ေကာင်းေလာက်ေအာင် လက်ရာ ေြပာင်ေြမာက်လှေလသည်၊ နတ်ရှင်ေနာင်သည် သူ့ထက် အသက်အားြဖင့်
၁၈ နှစ်ေကျာ်မှျြကီးေသာ ရာဇဓာတုကလျာကို အိမ်ေရှ့မင်း မင်းြကီးစွာ၏ အတင်းအဓမ္မ
အသိမ်းပိုက် မခံရမီကတည်းက ချစ်စပျုိး၍ ချစ်ြကိုးသွယ်ကာ ချစ်မိုးေတွ
ြဖိုင်ြဖိုင်ရွာ သွန်းေနခဲ့ေလသည်၊ ြမန်မာရာဇ၀င်တွင် တူက အေဒါ်ကို အတင်းအဓမ္မ မိဖုရားအြဖစ်
သိမ်းပိုက်ေသာ အြဖစ်အပျက်မှာ ဓာတုကလျာနှင့် မင်းြကီးစွာတို့သာ ရှိခဲ့ဖူးေလသည်၊
ဓာတုကလျာသည် မင်းြကီးစွာ၏ ခမည်းေတာ် နန္ဒဘုရင်၏ နှမအရင်းြဖစ်ြပီး ခမည်းေတာ် နန္ဒဘုရင်က
အတန်တန် တားြမစ်ေနသည့်ြကားမှ ခမည်းေတာ်နန္ဒဘုရင် ယိုးဒယားကို စစ်ချီသွားခိုက်
နန်းေစာင့်အြဖစ် ေနရစ်ခဲ့ချိန်တွင် တပင်တိုင်နန်းနှင့် ထားေသာ အရီးေတာ်
ဓာတုကလျာကို အတင်းအဓမ္မ သိမ်းပိုက်လိုက်ြခင်း ြဖစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နတ်ရှင်ေနာင်မှာ
နန္ဒဘုရင်နှင့်အတူ ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီလိုက်ေနေသာ အချိန် လည်းြဖစ်ပါ၏၊ နတ်ရှင်ေနာင်နှင့်
ရာဇဓာတုကလျာတို့၏ လွမ်းဆွတ်ဘွယ်ရာ အေြကာင်းကိုခဏ ေတွးမိသွားရာမှ မိမိစိတ်ကို ြပန်လည်ထိန်းသိမ်းလိုက်ကာ
လန်ပန်းြမို့၏ သပ်ယပ်လှပေသာ တည်ေနပံုကို သတိထား ြကည့်လိုက်မိပါေတာ့၏၊ လမ်းများက ေကာင်းသလို
လမ်းေဘးမှာလဲ သစ်ပင်များကို အစီအရီ စိုက်ထားတာပါ၊ မိမိတို့ကား ြမို့ြပင်သို့
ေရာက်ေသာအခါ ချင်းမိုင်သို့ သွားသည့်ကားလမ်းမေပါ်သို့ ၀င်ေရာက်၍ အရှိန်နှင့် ေမာင်းနှင်လိုက်ပါသည်၊
လမ်းေဘး တဘက်တချက်ရှိ ေတာင်ကုန်းများေပါ်တွင် ကျွန်းသစ်စိုက်ခင်းများကို
ခပ်စိတ်စိတ် ေတွ့လာရသြဖင့် မိမိက “ ကျွန်းေတာေတွ ြပန်စိုက်ထားတာ အများြကီးပဲ
ဆရာေတာ် ” ဟု ေလှျာက်ထားေသာအခါ “ဟုတ်တယ်ကိုယ်ေတာ်၊ ထိုင်းဘုရင်အမိန့်နဲ့
ထိုင်းတနိုင်ငံလံုးမှာ ကျွန်းေတာေတွ ြပန်စိုက်ထားတာ ကိုယ်ေတာ်ြမင်တဲ့ အတိုင်းပဲ၊
ထိုင်းနိုင်ငံမှာက စည်းမရှိ၊ ကမ်းမရှိ သစ်ခုတ်ြကလို့ ကျွန်းေတာေတွ
အားလံုးြပုံးကုန်ြပီ၊ “ဒီနိုင်ငံမှာ ကျွန်းပင်ကိုခုတ်ရင် ေသဒါဏ် သတ်မှတ်ထားတယ်”
ဟုအမိန့့်ရှိပါသည်။
မိမိတို့ ကားဆရာသည် တစ်နာရီလှျင်
ကီလိုမီတာ တရာနှုန်းြဖင့် ေမာင်းနှင်လှျက်ရှိရာ မိမိကေနှးသည်ဟု ထင်မိေလသည်၊ ဦးေတဇနိယက ဆရာေတာ်ြကီးပါလို့ ကီလိုတရာပဲ
ေမာင်းတာ။ ဆရာေတာ်ြကီး မပါရင်ေတာ့ တရာေကျာ်ေမာင်းသည်ဟု ေြပာပါသည်၊ ရာသီဥတုမှာ
ေအးြမြမရှိသည်၊ လမ်းေဘးတွင် ကျွန်းေတာြကီးများ စံနစ်တကျစိုက် ထားသည်ကို
ကားလမ်းတေလှျာက်ေတွ့ ေနရသည်၊ မိမိက တအံ့တဩနှင့် ကျွန်းေတာများကို ြကည့်ြပီး
ထိုင်းအစိုးရကို ချီးမွမ်းေသာအခါ ဆရာေတာ်ြကီးက “ကိုယ်ေတာ် ထိုင်းနိုင်ငံဟာ
ေနာက်အနှစ် (၆၀)ေလာက်ဆိုရင် ကမ္ဘာ ေပါ်မှာ ကျွန်းသစ်ေရာင်းစားတဲ့ နိုင်ငံြပန်ြဖစ်လာ
နိုင်တယ်” ဟု အမိန့်ရှိပါသည်။
ကားလမ်း၏ ဘယ်ဖက်တွင်
ြမင့်မားမတ်ေစာက်ေသာ ေတာင်ကမ်းပါးရံရှိြပီး ေတာင်ေပါ်တွင် ၀ါးပင်များနှင့် သစ်ပင်ြကီးများ
ေပါက်ေရာက်ေနြကသည်ကို ေတွ့ရပါသည်၊ ကားလမ်းသည် တြဖည်းြဖည်းနှင့် ေတာင်ေပါ်သို့ တက်သွားြပီး ညာဖက်ေဘးတွင် သစ်ပင်ြကီးများ
အစီအရီ ေပါက်ေရာက်ေနေသာ လှျုိြကီး ကိုေတွ့ရပါသည်၊ လှျုိြကီးထဲတွင် ရာသီအလိုက်
သူ့ထက်ငါနိုင် အြပုိင်ပွင့်ေနြကေသာ ပန်းေပါင်းစံုတို့ ကလည်း ချင်းမိုင်သွား
ကားလမ်းမ၏ အလှကိုဆင်ေနြကေလရာ မိမိဇာတိ ပုပ္ပါးးေတာင်ရှိရာ ေဒသကို သတိရမိပါေတာ့၏၊
မိမိက ဆရာေတာ်ြကီးအား “ဆရာေတာ် … လှျုိထဲက မရမ်းေရာင် ပန်းချုံြကီး ေတွဟာ
တပည့်ေတာ်တို့ ပုပ္ပါးးေတာင်ေပါ်မှာ ပွင့်ြကတဲ့ ပန်းချုံေတွနဲ့ တမျိုးတစားထဲပါပဲ ဘုရား။
ြပီးေတာ့ လမ်းေဘးမှာ ၀ါးရံုေတွကလဲ အစီအရီေပါက်ေနေတာ့ ပုပ္ပါားြပန်ေရာက် ေနသလားလို့ေတာင်
ေအာက်ေမ့မိပါတယ် ဘုရား” ဟု ေလှျာက်လုိက်မိပါသည်၊ ဆရာေတာ်ြကီးက “ကိုယ်ေတာ် … ဒီပန်းချံုေတွကို
ထိုင်းလူမျိုးေတွက အိမ်မှာလဲ အလှစုိက်ထားြကတယ်၊ အရိပ်လဲရ အလှလဲြကည့်ရေပါ့၊
ြပီးေတာ့ ေတာ်ေတာ်များများ ေတာထဲက သစ်ပင်ေတွကိုလဲ အလှြကည့် အပင်ေတွအြဖစ်
ပျိုးယူြကကာ အလှစိုက်ြကတယ်၊ ကိုယ်ေတာ် ေနာက်ကျရင် ေတွ့ပါလိမ့်မယ်” ။
လူထုအသံအတွက် ဤေဆာင်းပါးအား
ေရးသားေပးေသာ ကေနဒါနိုင်ငံလံုးဆိုင်ရာ သံဃာေမာဋိ ဥက္ကဋ္ဌဆရာေတာ် အရှင်ေကာ၀ိဒ နှင့်
လူထုအသံ ဂရပ်ဖစ်ဒီဇိုင်နာ သိန်းလှုိင်(လှုိင်းဘွဲ့)တို့အား အထူးေကျးဇူး ဥပကာရ တင်ရှိပါေြကာင်း။
အယ်ဒီတာအဖွဲ့ (လူထုအသံ)
